MARDİN’in Midyat Çevresi Geç Antik ve Ortaçağ Kilise ve Manastırları’nın, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne girmesi ilçede sevinçle karşılandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca Erzincan Kemaliye Tarihi Kenti ile Mardin Midyat Çevresi (Tur Abdin) Geç Antik ve Orta Çağ Kilise-Manastırlarının Dünya Geçici Miras Listesi’ne eklendiği açıklandı. Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde Midyat ve Kemaliye ile birlikte 80 kültürel, 2 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 85 mirası bulunuyor.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin ‘dillerin, dinlerin buluştuğu yer’ olarak bilinen Midyat ilçesinin Tur Abdin bölgesi UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmasıyla ilgili Midyat Belediye Başkanı Veysi Şahin, ilçede yaşayan halkların yüz yıllardır barış içerisinde yaşadığını söyleyerek şöyle devam etti:

“İlçede bulunan tarihi, kilise, manastır, katedral ve ören yerleri için bir süre önce UNESCO Teknik ve İnceleme Gezisi düzenledik. Bu çalışmalarımız sonucunda 30 Nisan tarihi itibarıyla Midyat Dünya Kültür Geçici Listesi’ne alınmış oldu. Midyat kadim bir şehirdir. Midyat gerçek anlamda otantik bir Avrupa Birliği‘dir. Burada Müslümanı, Kürdü, Arabı, Yezidi’si ile huzur ve barış içerisinde yıllardır yaşamaktadırlar. Herkesi buraya davet ediyorum. Midyat insanı misafirperverdir, hoş görülüdür. Midyat’ın Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınması ilişkin başta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Kültür ve Turizm Bakanımız olmak üzere emeği geçen herkese sonsuz teşekkür ediyorum dedi.

‘ÇOK BÜYÜK BİR YER ALTI ŞEHRİNİ KEŞFETTİK’

Midyat’ta 9 tarihi eserin Dünya Mirası Geçici Listesi’ne yer aldığını anlatan Başkan Şahin, ilçede büyük bir yer altı şehri keşfedildiğini ve yakın bir zamanda açıklanacağını söyledi. Şahin, Buranın tarihi çok eski. Yer altı ve yer üstü tarihi zenginliklerimiz çok. Şu anda sit alanında çok büyük bir yer altı şehrini keşfetmiş bulunmaktayız. İnşallah çok kısa zamanda Kültür ve Turizm Bakanı’mızı burada ağırlamak suretiyle basına açıklayacaklar. Gastronomi olarak mutfağımız çok farklı. Çok kadim bir şehir adeta bir film platosu. Diziler ve filmler çekiliyor.”

‘SÜRYANİLER MEMNUN’

Süryanilerin yaşadığı Midyat kırsal Anıtlı Mahalle Muhtarı Habip Doğan ise bu gelişmeyle birlikte ilçenin turizm potansiyelinin de artacağını ifade ederek, şunları söyledi

Bu kadar tarihi değeri olan bir kütür varlığını Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındıktan sonra daha çok daha kolay bir şekilde tanıtımı yapılabilir bütün dünyaya. Hatta birçok turist çekebilir burası. Gezilecek çok tarihi mekan var. İnanıyorum ki hepimiz için çok güzel şeyler olacaktır. Çok insan gelecek ve bu hepimizi sevindirecek.

‘BİR MİMARİ DİLİN ORTAYA ÇIKIŞINA TANIKLIK EDİYOR’

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Midyat’ın Tur Abidin bölgesinin Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmasını ilçenin tanıtımı yaparak duyurdu. Bakanlıktan yapılan açıklamada, Hristiyanlığın erken dönemlerinden itibaren yoğun imar faaliyetinin yaşandığı manastır mimarisinin erken örneklerini sunan Mardin’in Midyat ilçesindeki bir kireçtaşı platosu olan Tur Abdin bölgesi, tarih boyunca Süryani Ortodoks cemaati ile ilişkilendirilebilen bir mimari dilin ortaya çıkışına tanıklık ediyor. Çeşitli dönemlere ait yaklaşık 80 köy ve 70 manastırın yer aldığı eşsiz bir kültürel peyzaja sahip olan Tur Abdin bölgesinde Meryem Ana Manastırı, Mor Sobo Katedrali, Deyrulzafaran Manastırı, Mor Gabriel Manastırı, Mor Abai Manastırı, Mor Loozor Manastırı, Mor Yakup Manastırı, Mor Quryaqos Kilisesi ve Mor Azozo Kilisesi gibi ihtişamlı yapılar varlıklarını günümüze kadar taşıyan ender mimari yapıtların başında geliyor denildi.

Midyat’ta UNESCO Sevinci yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca Erzincan Kemaliye Tarihi Kenti ile Mardin Midyat Çevresi (Tur Abdin) Geç Antik ve Orta Çağ Kilise-Manastırları’nın Dünya Geçici Miras Listesi’ne eklendiği duyuruldu.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre, Erzincan Kemaliye Tarihi Kenti ile Mardin Midyat Çevresi (Tur Abdin) Geç Antik ve Orta Çağ Kilise-Manastırları, Dünya Geçici Miras Listesi’ne eklendi. Türkiye’nin böylelikle Dünya Miras Geçici Listesi’ndeki kültür varlığı sayısı 85’e yükseldi.

İpek Yolu üzerindeki Kemaliye

Erzincan’ın Kemaliye ilçesi, tarihsel süreçte İpek ve Kervan yolları üzerinde bulunan kendisine özgü kent dokusu, mimarisi ve özgün evleri ile öne çıkıyor. Doğayı yapılaşmada temel unsur olarak gören bir anlayışla topoğrafyaya oturan yerleşim, Fırat Nehri’nden itibaren yükselen üç ana sekiden oluşuyor. Fırat Nehri, kentsel mekân kurgusunu ve mimariyi etkilemiş; yerleşim birimleri bu etkiye göre oluşturulmuş ve tasarlanmış durumda. Kemaliye yerleşim bütününün ayrılmaz bir parçası olan ve tüm uzunluğu ile yaklaşık 35 kilometre olan Karanlık Kanyon da nehir tabanı ile vadi kenarı arasındaki kot farkı bin metreye kadar ulaşıyor. Bu haliyle Karanlık Kanyon dünyadaki ilk beş derin kanyon arasında yer alıyor. Karanlık Kanyon, gerek jeolojik yapısıyla, gerekse sert kayaların içinden oyularak inşa edilmiş ‘Taş Yol’u ile istisnai bir doğal güzelliğe ve estetik öneme sahip. 7 kilometre uzunluğundaki Taş Yol, 400-500 metre yüksekliğe sahip büyüklü küçüklü 38 tünelden oluşuyor ve dünyadaki ‘Tehlikeli Yollar’ kategorisinde bulunuyor. Kemaliye yerleşim merkezine 4-5 kilometre uzaklıktaki Dilli Vadisi’nde de eski Türk izlerine rastlanıyor. 

Midyat Çevresi Geç Antik ve Orta Çağ Kilise Manastırları

Hristiyanlığın erken dönemlerinden itibaren yoğun imar faaliyetinin yaşandığı manastır mimarisinin erken örneklerini sunan Tur Abdin Bölgesi, tarih boyunca Süryani Ortodoks cemaati ile ilişkilendirilebilen yeni ve kendine özgü bir mimari dilin ortaya çıkışına tanıklık ediyor. Seri adaylık için seçilen manastır ve kiliseler ise, Mor Sobo Kilisesi, Meryem Ana Kilisesi (Yoldath Aloho), Deyrulzafaran Manastırı, Mor Gabriel Manastırı, Mor Abai Manastırı, Mor Loozor Manastırı, Mor Yakup Manastırı, Mor Quryaqos Kilisesi ve Mor Azozo Kilisesi. Bazı ortak özelliklere sahip olan ve 6’ncı ile 8’inci yüzyıllara tarihlenen bu yapılar bölgenin karakterinin bir bütün olarak anlaşılmasını sağlıyor. Türkiye’deki farklı inançlara ait zengin kültürel mirasa da önemli bir örnek teşkil ediyor. 

Turabdin Manastırları ile Kemaliye Dünya Geçici Miras Listesi’nde yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Mardin’deki Süryani Katolik Kilisesi’ne ait Mor Efrem Manastırı’nın yerine katlı betonarme otopark yapılmak istendiği için kazı başlatıldı. Kazının devam etmesi durumunda manastır yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.

Gazete Sabro’nun haberine göre 1. derece tarihi eser kategorisindeki Mardin Süryani Katolik Kilisesi’ne ait olan Mor Efrem Manastırı’nda katlı betonarme otopark yapılmak üzere kazı başlatıldı.

Diyarbakırkapı mahallesinde bulunan ve geniş bir alana yayılan manastırın güney kesiminde büyük bir kilisesi de mevcut.

İSTANBUL SÜRYANİ KATOLİK VAKFI’NDAN TEPKİ

İstanbul Süryani Katolik Vakfı, sosyal medyadan yaptığı paylaşımla, duruma tepki gösterdi. Paylaşımda “Mardin’de tarihi Mor Efram Süryani Katolik Manastırı’nın mülkiyetinde olan arazinin bir kısmını yılar önce yeşil alan olacak diye istimlak eden belediye şimdi o alanda tarihi binanın temellerinin hasar görüp yıkılmasına sebep olacağını bile bile çok katlı otopark inşa ediyor” ifadeleri yer aldı.

GARO PAYLAN, KAZIYI TBMM GÜNDEMİNE TAŞIDI

HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan da konuyu meclis gündemine taşıdı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a, “Mor Efrem Manastırı’ndan ‘yeşil saha’ bahanesiyle gasbedilen alan üzerine yapılan katlı otoparkın tarihi manastırın varlığı için bir tehdit olduğunu bilmiyor musunuz” diye sordu.

Garo Paylan, Ersoy’dan şu soruların yanıtlarını istedi:

– Süryani manastırının arazisinde yapılan otopark inşaatını neden durdurmuyorsunuz?

– Süryani Mor Efrem Manastırı’ndan “yeşil saha” bahanesiyle gasp edilen alan üzerine yapılan katlı otoparkın tarihi manastırın varlığı için bir tehdit olduğunu bilmiyor musunuz?

– Anadolu coğrafyasındaki; Ermeni, Süryani, Rum ve benzer kadim kültürlere ait kilise, manastır, mezarlık gibi tarihi mekanlara karşı uygulanan yok etme politikasına neden dur demiyorsunuz?

Mor Efrem Manastırı’nda katlı otopark kazısı: Yıkılma tehlikesi var yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.