Tarihi ve kültürel öneme sahip eserlerin korunması ve kaçakçılığı önlemeyi amaçlayan bir rehber olan ‘ICOM Kırmızı Liste’nin Türkiye’ye uyarlanması için çalışma yapıldı. Bu kapsamda Kültür ve Turizm Bakanlığı, Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM), ICOM Türkiye ve Türkiye Amerikan Araştırma Enstitüsü arasında Antalya Müzesi’nde düzenlenen törenle anlaşma imzalandı.

ICOM Kültürel Miras Koruma Dairesi Başkanı Sophie Delepierre, yaptığı konuşmada, ICOM Kırmızı Listesi’nin kültürel varlıkların korunması için yayınlanan bir liste olduğunu söyledi.

Listenin kültürel miras öğeleri hakkında bilgi verdiğini, kaçak veya çalıntı eserlerin geri kazanımı için önemli olduğunu vurgulayan Delepierre, “Kırmızı liste bugüne kadar öncelikle Türkiye’nin yaptığı işler açısından çok önemli. Türkiye pek çok eserin ülkeye iadesini sağladı. Türkiye kırmızı listesinin hazırlanmasının, bu eserlerin iadesinin artmasına ve Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesine ciddi destek olacağına inanıyoruz” diye konuştu.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı ve ICOM Türkiye Başkan Vekili Bülent Gönültaş ise ICOM’un kültür varlıklarının korunması, kaçakçılığın engellenmesi alanında önemli çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Uzun süredir kırmızı listenin Türkiye’ye uyarlanması konusunda görüşmeler yapıldığını anlatan Gönültaş, “Bugün yaptığımız çalışmalar neticesinde imzalarımızı attık. 2024 yılı içerisinde ICOM Kırmızı Liste: Türkiye’nin oluşturulmasını, hem dijital ortamda hem de basılı broşür olarak ilgili ülkelere dağıtılmasını planlıyoruz. Liste Türkiye’nin kültürel miras öğelerinin örneklerini gösterecek. Bu liste yurt dışına kaçırılmış eserler anlamında gelmiyor. Liste, Türkiye’nin sahip olduğu kültürel miras öğelerinin bir manifestosudur” ifadelerini kullandı.

Gönültaş, 20 civarında ülkenin kırmızı listeye sahip olduğunu, Türkiye’de hazırlanacak listenin de ICOM’a üye tüm ülkelere gönderileceğini dile getirdi.

’12 BİNE YAKIN ESERİ ÜLKEMİZE KAZANDIRDIK’

Listede heykelden, sikkeye her türlü tarihi eser grubunun yer alacağını aktaran Gönültaş, şunları kaydetti:

“Son 20 yılda 12 bine yakın eseri yurtdışından ülkemize kazandırdık. Kırmızı liste de yaptığımız anlaşmaların, çalışmaların bir parçası olacak. Koruma ve bilinçlendirmede, özellikle kolluk kuvvetlerinin bilgilendirilmesinde çok önemli. Bir ülkede görevli gümrük muhafaza memuru şüphelendiği bir eserle karşılaştığında, ‘Bu eser Türkiye kökenli olabilir’ diye düşündüğü anda kırmızı liste devreye girmiş olacak. Bu liste insanlara ‘Bu tip eserler Türkiye kökenlidir. Bununla alakalı duyum aldığınızda, gördüğünüz bu listeyi dikkate alın ve bizimle iletişime geçin’ diyecek.”

“KÜLTÜR VARLIKLARINI DIŞARI ÇIKARMAK YASAK”

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanı Zeynep Boz ise kırmızı listenin dünyanın her yerinde geniş bir kitleye ulaşması açısından önem arz ettiğine dikkati çekti.

Boz, listenin özellikle kolluk kuvvetlerinin çalışmalarına katkı sağlayacağını belirterek, “Ülkemizde 100 yılı aşkın süredir kültür varlıklarını dışarı çıkarmak yasak ama bunu duyurmak, bu yasadışı faaliyetlere karşı işbirliği yapmamız gereken diğer ülkelerin yetkililerine bir yol göstermek manasında çok önemli bir araç. Başka ülkelerin tecrübelerinde kırmızı liste sayesinde pek çok esere el konulduğunu ve iadesinin sağlandığını görüyoruz” dedi.

Türkiye Amerikan Araştırma Enstitüsü Müdürü Elif Denel de listenin kültürel miras öğelerini koruma açısından çok önemli bir eğitim aracı olduğunu kaydetti.

Binlerce eser yurt dışından geri getirildi: ‘Kırmızı liste’ ile korunacak yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Yabancı turist sayısı, geçen yılın mayıs ayına göre yüzde 14 arttı. 28 Mayıs’taki seçimin ardından iç ve dış pazarın yükselişe geçeceğini belirten Bodrum Otelciler Derneği Başkanı Ömer Faruk Dengiz, “Geçen sene 5 kıtada 14 ülkenin seçimleri oldu. Turizme yansımaları hep olumlu oldu. Yunanistan’da da yakın tarihte seçim olacak. Seçimlerden ayrı olarak bir yorum yapmamız gerekiyor. Ülkemizdeki enflasyon oranları diğer ülkelerdeki enflasyon oranları ile aynı değildir. Bizdeki oranlar farklı olduğu için konaklama fiyatlarına yansıtmak zorunda kaldık. Yurt dışındaki yabancı turistler fiyat uygunluğunu göze alınca Mısır gibi ülkeleri tercih ediyor. Bu dönemde biraz geride olsak bile gelecek aylarda iyi sonuçlar alacağımızı düşünüyorum. Ülkemizde daha önce krizler yaşanmış ve her şeye rağmen turizm sektörü ayakta kalmıştı. Bizler işimize odaklıyız. Seçimlerin başımızın üstünde yeri var. Milletimiz ona göre karar verecek. Seçimlerden olumlu sonuç alacağımızın inancındayız. Bizim meselemiz para kazanmak değil; ülkemizin daha refah ortamlara kavuşmasıdır” dedi.

‘ÖNEMLİ BİR NOKTADAYIZ’

Otelcilere teşvik verilmesi gerektiğini söyleyen Dengiz, “Mısır hükümeti, yabancı turist getiren seyahat acentelarına finansal bir teşvik sağlıyor. Bu tür teşviklerin bizler için de yapılmasında fayda var. Otellerin operasyonel anlamda işlerinin iyi gitmesi için kredi sağlanmalı. Sezon öncesinde bizlere kredi desteği sağlanırsa; sezonu çok iyi bir şekilde bitireceğimizi düşünüyoruz. Milas-Bodrum Havalimanı’nda 35 farklı ülkede, değişik destinasyonlarda belirli saat aralıklarında uçuşlar yapılıyor. Önemli bir noktadayız. Bulunduğumuz konum Avrupa’ya yakın, Orta Doğu ve Orta Asya ülkelerine yakın. Bu kapsamda, yabancı turist sayısındaki artışımızı koruyacağımızı düşünüyorum. Kruvaziyer turizminde de çok önemli bir artış var. Hint düğünleri de bölgemizde çok popüler bir şekilde yapılıyor. Bunun yanında fuarlar ve kongrelerde aktif olarak yapılmaya başlandı. Moralimiz her zaman çok yüksek.”

‘SEÇİM SÜRECİNDE İÇ PAZARDA REZERVASYON YOKTU’

Bodrum’da her bütçeye uygun tatil fırsatının olduğunu söyleyen Bodrum Otelciler Derneği Başkan Yardımcısı Alişir Şahin ise “İç pazarda seçimlerin ikinci tura kalmasından dolayı rezervasyonlar durdu. Seçim sürecinde iç pazarda rezervasyon yoktu. Rezervasyonlar, okulların da kapanması ile haziran ayına kaymış gibi görünüyor. Bodrum’da yıllardan beri İngiltere 1’inci sırada. İkinci olarak Rusya, Almanya o şekilde devam ediyor. Ocak ve mayıs ayı içerisinde geçtiğimiz döneme göre, yabancı turist oranında yüzde 14 oranında artış var. Bu artışın devam edeceğini öngörüyoruz. İç pazarında haziran ayında devreye girmesi ile çok güzel bir sezon olacağını düşünüyoruz. Turizmde çeşitlilik çok önemli, her pazarda çeşitlilik olması da önemli. Biz de bu çeşitlilikten faydalanmış olacağız. Son zamanlarda Arap dünyası da Bodrum’u tanımaya başladı. Katar, İran, Bahreyn, Suudi Arabistan gibi ülkelerden Bodrum’a talepler var. Bodrum’da herkese, her aileye tatil seçenekleri mevcut. Bodrum’da diğer bölgelere göre çeşitlilik çok yüksektir. Bodrum’da kişi başı 1000 liradan da tatil imkanınız var, aynı şekilde 1000 euroya da tatil imkanınız mevcuttur” diye konuştu.

Bodrum’a turist akını yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürü Tamer Erdoğan, Katar Hava Yolları Güney Avrupa Bölge Müdürü Mate Hoffman, Türkiye Müdürü Evren Ökmen ve Karadeniz Bölge Satış Müdürü Okan Cedetaş, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu’nu ziyaret etti.

Yetkililer, Trabzon-Doha arasında 16 Haziran’da başlayacak ve haftada üç gün şeklinde gerçekleştirilecek karşılıklı uçak seferleri ile ilgili Başkan Zorluoğlu’na detaylı bilgi verdiler.

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Başkan Zorluoğlu, “Katar Havayolları gibi dünyanın sayılı hava yolu şirketlerinden birinin Trabzon’a haftada üç gün direkt uçuş gerçekleştirecek olmasını çok değerli bir adım olarak görmekteyiz. Son yıllarda artan turizm potansiyelimize karşılık, direkt seferlerin artış göstermesi memnuniyet verici. Trabzon Büyükşehir Belediyesi olarak, önemli bir turizm kenti olan Trabzon’u daha yaşanılır hale getirmek için üstün gayret gösteriyoruz. Katar’dan, Doha’dan, Orta Doğu’dan ya da dünyanın başka bölgelerinden Trabzon’a gelen her misafirimizi buradan mutlu bir şekilde uğurlamak en büyük hedefimiz” dedi.

Trabzon’un turizmin yükselen yıldızı olduğunu da vurgulayan Başkan Zorluoğlu, “Trabzon’da turisti ve turizmi çeşitlendirmek adına projelerimizi birbiri ardına hayata geçiriyoruz. Geçen yıl 700 binden fazla turisti ağırlamış ve bir milyar dolar üzerinde turizm geliri elde etmiş Trabzon’umuzun en önemli turizm destinasyonları arasında yer alan Uzungöl ve Sümela Manastırı ile ilgili önemli çalışmalara imza atıyoruz. Geçtiğimiz günlerde hizmete açtığımız ve hemşehrilerimiz tarafından oldukça beğenilen Ganita-Faroz Sahil Düzenleme Projemizin yerli ve yabancı turistlerimizin de ilgisini çekeceğine inanıyoruz. Yine 2021 yılında hizmete açtığımız Yalıncak Plajımız turistlerimizin uğrak yeri oldu. Ganita-Faroz’dan sonra Akçaabat sahil düzenlememizi ve Boztepe yeni yaşam merkezimizi de hızla tamamlamayarak hizmete açmak için tüm gücümüzle çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Haftanın 3 günü uçak seferi yapılacak

Gösterdiği misafirperverlik nedeniyle Başkan Zorluoğlu’na teşekkür eden Katar Havayolları Türkiye Müdürü Evren Görkem ise “Trabzon gibi çok önemli bir turizm destinasyonuna direkt uçuş seferlerini başlatacak olmanın memnuniyetini yaşıyoruz. Doğası, kültür ve sosyal yapısı nedeniyle Arap dünyası ve körfez ülkelerince ayrı bir yeri olan Trabzon’a direkt uçuş seferlerini başlatarak önemli bir ihtiyacı karşılamış olacağız. Halen devam etmekte olan rezervasyon talepleri, ne kadar doğru bir adım attığımızı da gözler önüne seriyor. Karşılıklı seferleri salı, cumartesi ve pazar şeklinde haftada üç gün olarak planladık. Talep arttıkça sefer sayısını yeniden değerlendireceğiz. Direkt seferlerimizin Trabzon’a, Trabzon’daki iş ve turizm çevrelerine hayırlı olmasını diliyorum” şeklinde konuştu.

Trabzon-Doha Uçak Seferleri Başlıyor yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Muradiye ilçesine 9 kilometre uzaklıktaki Uluşar Mahallesi’ndeki kayalık alana Urartu Kralı Menua tarafından inşa edilen kalede, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle Van Müzesi başkanlığında 2016’dan sonra ilk kez kazı çalışması başlatıldı.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Sabahattin Erdoğan’ın bilimsel danışmanlığında, Muradiye Kaymakamlığı ve Belediyesinin de desteğiyle geçen ay başlatılan kurtarma kazısında, 8 metre yüksekliğinde sur duvarları tespit edildi.

Dr. Öğretim Üyesi Sabahattin Erdoğan Urartu Kralı Minua’ya ait bir tapınak yapısını tespit ettiklerini aktardı.
Önemli bir alanda çalışma yürüttüklerini vurgulayan Erdoğan, şu bilgileri verdi:

.

“Bildiğimiz Urartu tapınaklarından farklı olarak rizalitsiz bir tapınak. Urartu kaleleri içindeki en erken tapınak yapılarından biri olduğunu düşünüyoruz. Kaleyi çevreleyen surlar da tapınağımız gibi çok önemli çünkü Urartu kaleleri içinde mevcut yüksekliği en fazla olan surlar. Körzüt Kalesi bu anlamda da çok önemli. Yaklaşık 3 hektarlık alana sahip kalede saray yapıları, depo, tapınak ve kamusal alanlardan oluşan çok ciddi bir yapılaşma söz konusu. Kalenin Urartular tarafından kurulduğunu biliyoruz ancak buluntulardan Urartu sonrasında da kullanıldığı görülüyor. Orta Çağ dönemine ait çok sayıda sırlı ve sırsız seramikler, Bizans dönemine ait bir sikke bulundu. Bunlar, Urartu sonrası yerleşimine dair en önemli bulgularımız arasında yer alıyor.”

.

KAZILAR TEKRAR BAŞLADI

Van Müze Müdürü Fatih Arap da Urartular dönemine ait önemli bir kazı çalışması yürüttüklerini belirtti.
Kale kalıntısında önemli buluntuların ortaya çıkarıldığını anlatan Arap, “Muradiye Ovası’nda yer alan kayalık tepede yer alan 325×110 metre ölçülerindeki Körzüt Kalesi, Urartu Kralı Minua tarafından milattan önce 810-785 yıllarında inşa edilmiş. En erken kalelerden biri. Yapılan kazılarda Kral Minua tarafından inşa edilen rizalitsiz tapınak ve çok sayıda seramik parçaları, takılar gün yüzüne çıkarıldı.” diye konuştu.

Van’da Urartu tapınağı ortaya çıkarıldı yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Yüksek duvarları ve ürpertici yapısıyla ‘giren çıkamaz’ diye nam salan Tarihi Sinop Cezaevi’nin iki yıllık restorasyon çalışmalarında sona yaklaşıldı. Yüzde 80 oranında tamamlanan cezaevi gelecek aylarda ziyarete açılacak. 4 bin yıl önce Gaskalılar tarafından inşası yapılan ve ardından bölgede hakimiyetini kuran birçok uygarlık tarafından denizle kesişen devasa surları korunma amaçlı kullanıldı. Resmi olarak 1887 yılında son Osmanlı padişahı 2. Abdülhamit hükmü döneminde cezaevi olarak kullanılmaya başlandı. 1999 yılına kadar kullanılan ve 112 yılda çok sayıda azılı suçluyu barındıran Tarihi Sinop Cezaevi ürpertici yapısı ve acılı geçmişiyle 2000 yılında turizme açıldı. Kısa zamanda Türkiye’nin en çok ziyaret edilen 5 destinasyonundan biri haline geldi. 20 yıl bölgesinde Dark turizme hizmet ettikten sonra Avrupa Birliği Hibe Programına alınarak Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 2020 yılı ikinci çeyreğinde restorasyona başlandı.

Sinop İl Kültür ve Turizm Müdür V. Metin Süren, yaklaşık iki yıldır restorasyon nedeniyle kapalı olduğunu ancak ilgi alakanın halen yoğun şekilde devam ettiğini ve sabırsızlıkla tekrar ziyarete açılması beklendiğini dile getirdi. Bu cezaevinin öneminin Sinop’un tarihi geçmişinde önemli bir liman kenti olmasına dayandığını söyleyen Süren, “Sinop önemli bir tarihi şehir, antik bir şehir, stratejik bir şehir. Dünyanın anahtarı olan Anadolu coğrafyasının en önemli stratejik noktası. Anadolu coğrafyasında hüküm süren tüm medeniyetler yaklaşık olarak Sinop limanından denize açılmış, Türkler de dahil. 1214’de Selçuklular Anadolu’yu fethedince ilk Sinop’tan denize açılıyor. Kalelerle korunaklı bir yere iç kale oluşturulması ve içerisine cezaevi yapılması bu cezaevinin önemini ortaya çıkartıyor” diye konuştu.

“Önemli düşünce suçları da misafir edildi”

1999 yılına kadar faaliyetini sürdürdüğünü belirten Süren, içerisinde önemli düşünce suçlarını da barındırmasıyla ününün yayıldığını vurguladı. Süren, “Cumhuriyet döneminde Adalet Bakanlığı tarafından da cezaevi olarak kullanılıyor. Ağır şartları olan, disiplin hücrelerinin olduğu, mahkümların daha ağır şartlarda ıslah edildiği doğru. Burada önemli düşünce suçları da misafir ediliyor; Refik Halit Karay, Ahmet Bedevi Kuran, Hüseyin Hilmi, Osman Cemil Kaygılı, Burhan Felek, Kerim Korcan, Mustafa Suphi, Zekeriya Sertel, Sebahattin Ali, Osman Deniz gibi ünlü edebiyatçıların da burada misafir edilmesiyle biraz daha ünleniyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bırakılması sonrasında da cezaevi anılarını konu alan dizi filmlerin çekilmesiyle bugünkü Türkiye’nin en çok ziyaret edilen yerlerden biri haline gelmesini sağladı” dedi.

Restorasyonu birkaç ayda tamamlanacak

4 bin yıllık kara geçmişiyle ünlü Tarihi Sinop Cezaevi, 2020 yılında başlayan restorasyon çalışmalarının büyük kısmı tamamlandığını dile getiren Süren, “Tarihi Cezaevi bugüne kadar biriktirdiği anıların yaşatılacağı şekilde müze hüviyetine kavuşturulacak, şu anda bakanlığımız tarafından fonksiyonlandırılıyor. Bunun yanında kültür sanat edebiyat faaliyetlerinin yapılabileceği güzel bir gezi ve ören yeri müze haline dönüştürülecek. Çalışmalar yüzde 80 oranında tamamlandı. Çevre düzenlemesi peyzaj çalışmaları devam ediyor, yaklaşık 2-3 ay içerisinde tamamlanmış olacak” şeklinde konuştu.

Yakın zamanda inceleme ve açılışıyla ilgili bilgiler vermek üzere Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı ile Müzeler Genel Müdürü’nün bir heyet halinde Sinop’a beklediklerini söyleyen Süren, “Son durumu yerinde görmek üzere ilimizde olacaklar. Kendileri cezaevinin açılışıyla alakalı, fonksiyonlarıyla alakalı ayrıntılı bilgileri verecekler” ifadelerini kullandı.

Tarihi Sinop Cezaevi yakında ziyarete açılacak yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Haydarpaşa ve çevresinde, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca 2018’den beri 475 bin metrekarelik alanın 75 bin metrekaresinde arkeolojik kazı yapılıyor.

Peronların kaldırılmasının ardından Helenistik döneme ait mezar ile çoklu mezar, döküm atölyesi, peron alanı dışında da Osmanlı dönemine ait çeşme, Bizans döneminde yapılan ayazma ve İkinci Dünya Savaşı zamanında kurulan sığınak bulundu.

Alanda kazı çalışmalarını sürdüren arkeologlar, son olarak Helenistik döneme ait kiremit mezar tespit etti. Mezar, kazı alanında, Helenistik döneme ait platformun dışında ortaya çıkan o zamana ait tek örnek olması nedeniyle önemli bir buluntu özelliğini taşıyor.

“Hellenistik dönem kremasyon mezarları açısından iyi bir örnek”

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü Rahmi Asal, kazılarda gün yüzüne çıkan kiremit mezara ilişkin yaptığı açıklamada, mezarın yanları ve üzerinin kapatılmış olduğunu söyledi. Mezarı ilginç kılan özelliğin yakılma yani kremasyon yapılması olduğunu aktaran Asal, şöyle devam etti:

“Etrafında başka herhangi bir yanık izi de olmadığı için tabakada oluşan bir yangından dolayı iskeletin yanmadığını anlıyoruz. Bu mezarda kremasyon yapılarak gömü olmuş. Daha yeni açıldı, iskelet ve kalıntılar yeni yeni ortaya çıkarılıyor. Çok önemli bir şey. Bu bölgede Helenistik döneme ait platformun dışında çıkan tek Helenistik dönem buluntusu. Onun için çok kıymetli. Bu alandaki en erken buluntulardan biri. Mezarın içinde iki ölü hediyesi tespit ettik. Onlar da maalesef yangından dolayı tahrip olmuş. Pişmiş topraktan bir kadeh, bir de koku şişesi bulundu. Arkeologlar çalışmalara devam ediyor. Burada Helenistik dönem mezarı çıkması çok önemli kronolojisi açısından, ikincisi de kremasyon olması. Helenistik dönem bu tip kremasyon mezarları ben hiç görmedim. Bu, iyi bir örnek. Önümüzdeki süreçte belki bizlere çok daha kıymetli bulgular verecek.”

“Kazı alanının rölöveleri hazırlanmaya başlandı”

Kaldırılan peronların arasındaki ve üzerindeki kalıntıların birleştirilerek planlarının oluşturulmaya başlandığını aktaran Asal, “Bunlar bizim için çok kıymetli çünkü esas mekan planlarının elde edilmesi açısından önemliydi. Orada büyük bir aşama kaydettik. Bir ay içinde rapor aşamasına gelmiş olacağız, rölöveleri hazırlanmaya başlandı.” dedi.

Kazı alanında, Azize Bassa Kilisesi’nin olduğu noktadaki mezarların devamının ortaya çıkarılması ve bu alan için çok önemli bir kalıntı grubu olan altında Helenistik dönem platformu için ahşap konstrüksiyon oluşturulduğunu anlatan Asal, gelecek bir ay içinde bu alanda çalışmaları sürdüreceklerini belirtti.

18 bin sikkenin 2400’ü envantere alındı

Alandan atölyeye taşıdıkları 70 bin kasa buluntunun tasniflerinin sürdüğünü anlatan Asal, 18 bin sikkenin tespit edildiğini, bunların 2400’ünün envantere alındığını, henüz temizliği yapılmayan 10 bin civarında sikke olduğunu söyledi. Toplu mezarların büyük bir bölümünü kazdıklarını, şu an iki noktada yoğunlaştıklarını dile getiren Asal, “Önümüzdeki ay geriye kalanlar üzerinde çalışacağız. Bu alanlarda üst üste çoklu gömülmeler olduğu için antropologlar, arkeologlar gözetiminde kazı çalışması yapılıyor.” diye konuştu.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü olarak bu alanda 2018 yılından beri büyük bir emek harcadıklarını, kazmanın, ortaya çıkarmanın koruma gibi başka bir sorumluluğu da gözler önüne serdiğini dile getiren Asal, şöyle konuştu:

“Özellikle deniz tarafındaki bir noktanın arkeopark olarak düşünülerek proje ile entegre edilip, hem normal ziyaret hem de trenle gelen insanların deneyimlemesi için gezilebilir hale getirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bence kazı aşamaları belli bir doygunluğa ulaştı, bundan sonra koruma ve sergilemeye yönelik çalışmaların olması gerekiyor. Toplu mezar, mimari buluntuların burada oluşturulabilecek alanda sergilenmesi gerekir.”

“Alan arkeolojik kalıntı ve buluntular içeriyor”

Asal, kazı alanında, Helenistik dönemden, erken Cumhuriyet’e kadar kalıntı gruplarının yer aldığını belirterek “Alan çok girift bir arkeolojik kalıntı ve buluntu grubu içeriyor. Her kalıntıya, kendi içinde yaşadığı dönemde bile dönem dönem bir başka ihtiyaca yönelik dokunulmuş. Evreler oluşmuş. Bunları tespit etmek de kolay değil. Tren raylarının buradan geçmesi nedeniyle de baya bir müdahale olmuş. Kalıntıları tanımlamak biraz zor duruma gelmiş ne yazık ki.” değerlendirmesinde bulundu.

Bölgenin, antik kaynaklarda Kalkedon’un batı limanı olarak bilindiğini, bunun da kazılardaki somut belgelerle de tespit edildiğini vurgulayan Asal, şöyle devam etti:

“Ayrıca liman ve ticaret hayatı, özel hayat, alışveriş yöntemleri, Osmanlı döneminde burası askeri bir geçiş noktası ve konaklama alanı. Onların konakladığı döneme ait izler, çanak, çömlekle, sikkeler yani bu bölgenin hayatına dair çok önemli veriler elde ettik. İslamiyet’in ilk dönemlerin İstanbul’a erken dönemlerde yapılan akınlar var. Bir umut onlarla ilgili bir şeyler bulabiliriz dedik, ne yazık ki öyle bir veriye henüz ulaşamadık ama ulaşmayacağız anlamına da gelmiyor. En büyük beklentilerimizden biri biraz o.”

Rahmi Asal, araştırmacıların antik kaynaklardan belirlediği iki önemli bulgudan birinin Azize Efemya Kilisesi, diğerinin Azize Bassa Kilise olduğunu dile getirdi.

Toplu mezar bulunan noktalardan birinde Azize Bassa Kilisesi’ne ait kalıntı olduğunu düşündüklerini anlatan Asal, yine kaynaklarda da bahsedilen ayazmanın da ortaya çıkarıldığını, bunların onarımıyla ilgili çalışmaların başladığını aktardı. Asal, bu buluntuların Türkiye ve İstanbul arkeolojisi için önemli çalışmalar olduğunu vurguladı.

Ray uzunluğu 20 bin metreden 7 bin metreye düşürüldü

Haydarpaşa’da yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Yalçın Eyigün de projeye başlarken hedeflerinin Haydarpaşa Garı’nın ihyası gereği 20 bin metre ray döşemek olduğuna işaret etti. Eyigün, “Arkeolojik buluntularla karşılaşınca tarihin ve kültürel mirasın ortaya çıkarılması için projeyi revize ederek, rayın uzunluğunu 13 bin metresini iptal ederek 7 bin metreye indirdik.” dedi.

Kazı alanında 17 arkeolog, bir restroratör, bir fotoğrafçı, 15-300 arasında değişen işçi ile çalışmaların devam ettiğini belirten Eyigün, Haydarpaşa alanında arkeolojik kazı ve diğer çalışmalara 355 milyon liralık harcama yapıldığını anlattı. Eyigün, bunu Marmaray projesindekiyle birleştirdiğinde tarihi ortamı, çevreyi, buluntuları ortaya çıkarmak ve korumak için yapılan harcamaların 1 milyar lirayı bulduğunu söyledi. Yalçın Eyigün, projenin detaylarına ilişkin şu bilgileri aktardı:

“Projenin, demiryolunu Haydarpaşa Garı’na getirmek olan 4 yıl önceki hedefi bambaşka bir yere geldi. Bundan çok mutluyuz çünkü hem tarihi hem kültürü hem çevreyi korumak ama aynı zamanda insanlara çok büyük hizmet edecek hızlı treni, demiryolunu inşa etmek çok güzel bir şey. 1940’lardan beri hizmet eden bir atölye vardı demiryolu araçları için. Biz bu atölyeyi tekrar ihya ediyoruz. Gençlerimizin gelip oturacağı, tamir, bakım alet ve ekipmanlarını, eski bir lokomotifi yanlarında görebilecekleri aynı zamanda kitap okuyacakları bir kafe ortamında sıcak bir mekan oluşturmak istiyoruz. Aynı zamanda 5 bin meterekareyi bulan kapalı alanda hem buradan çıkan önemli eserleri hem de daha evvel Marmaray projemiz kapsamında da bulunmuş müze müdürlüğümüzün muhafaza ettiği bazı eserleri sergilemek istiyoruz.”

“Haydarpaşa’yı İstanbul’un son 2 bin yılının okunabileceği bir mekan olarak düşünüyoruz”

Bunun yanı sıra açık alanda ortaya çıkmış ve yerinde koruyacakları eserlerin bulunduğunu anlatan Eyigün, bunların üstünü kapatıp yarı açık ya da bazı alanlarda da açık müze konseptini düşündüklerini söyledi.

Açık müzede Türkiye Cumhuriyeti’nin ya da Türkiye’deki demiryolu tarihinin en önemli ekipmanlarını, eski lokomotifleri sergilemek istediklerini belirten Eyigün, Haydarpaşa Garı’na gelenlerin ister trene bineceği isterse de perondan yürüyerek Bizans, Osmanlı, Cumhuriyet döneminin hem tarihi hem de endüstriyel mirasını görmelerini sağlamak istediklerini kaydetti.

Kapalı ve açık müze alanlarında gezilebileceği, çay-kahve içebilecek bir konsept düşündüklerini anlatan Eyigün, “Amacımız ‘Demiryolunu getirelim, bundan gerisi önemli değil.’ değil. Haydarpaşa 1910’dan beri Anadolu’nun demiryolunda en önemli durağıydı. Bu karakteri korunsun ama aynı zamanda insanlar buraya sadece tren için değil, kültürel tarih, endüstriyel miras için gelsinler.” ifadelerini kullandı.

Kazılar sırasında 2. Dünya Savaşı’nda askerlerin inşa ettiği güvenlik tünellerinin de ortaya çıkarıldığını, ziyaretçileri bu noktaya da götürmek istediklerini dile getiren Eyigün, “Haydarpaşa’yı insanların, İstanbul’un son 2 bin yılını okuyabilecekleri bir mekan olarak düşünüyoruz.” dedi.

Haydarpaşa kazılarında Helenistik döneme ait kiremit mezar keşfedildi yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

İngiltere’den Türkiye’ye 2022 yılı için ciddi rezervasyon talebi aldıklarını aktaran Easyjet Holidays CEO’su Garry Wilson, 2023 yılı satışlarına da başladıklarını duyurdu.

İngiltere’nin Türkiye’yi kırmızı listeden çıkarmasının ardından İngiliz turistler Türkiye’ye akın etmeye başladı. İngiliz turistler, uçuşların başladığı Ege ve Antalya bölgesinde tatil imkanlarından faydalanmaya devam ederken, gelemeyenler ise 2022 yılı Türkiye rezervasyonlarına hız kazandırdı.

İngiltere’den Türkiye’ye 2022 yılı için ciddi rezervasyon talebi aldıklarını aktaran Easyjet Holidays CEO’su Garry Wilson, 2023 yılı satışlarına da başladıklarını duyurdu.

TÜRKİYE’YE KOLTUK KAPASİTESİ 1 MİLYONA ÇIKACAK

İngiltere’nin en büyük havayolu şirketi olduklarını, Türkiye için 600 bin koltuk kapasitelerini kısa sürede 1 milyona çıkartacaklarını vurgulayan Garry Wilson, “En büyük amacımız Easyjet’i Avrupa’dan Türkiye’ye en çok turist getiren havayolu şirketi haline getirmek” dedi.

Türkiye’nin pandemi sonrasında çok hızlı aksiyon gösterip güvenli turizm sertifikalarıyla ciddi önlemler aldığını belirten Wilson, “Londra’da gerçekleştirilen WTM’de Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile bir araya gelerek planlamalarımızı konuştuk. 2022 satışlarına bakarsak çok önemli rezervasyon talepleri alıyoruz. Bununla birlikte 2023 satışlarını da devreye soktuk” diye konuştu.

‘ANTALYA EN ÖNEMLİ DESTİNASYONLARINDAN BİRİ’

Garry Wilson, Türkiye’de Antalya’nın yanı sıra Dalaman, Bodrum ve İzmir’e de odaklandıklarını söyledi. Türkiye’de odaklanacakları destinasyonları belirlerken en önemli kriterlerinin otellerin fiyat- kalite ilişkisi olduğunu vurgulayan Wilson, “Türkiye’nin en büyük avantajı sunduğu ürünlerin kalitesi ve müşteri memnuniyeti. Biz de destinasyonlarımızı belirlerken müşteri memnuniyeti ve fiyat-kalite ilişkisini ön planda tutuyoruz. Şu anda Türkiye’de 4 noktaya uçuşlarımızı gerçekleştiriyoruz” dedi.

Dalaman ve batı destinasyonlarının İngiliz turistlerin Türkiye’de tercih ettiği klasik destinasyonlar olduğunu belirten Wilson, “Antalya’nın sunduklarına da bakarsak gerek oteller gerek otel dışındaki imkanlar İngiliz turistleri etkileyecektir. Bu imkanların hepsini misafirlerimize sunuyoruz. Antalya, İngiltere’nin en önemli destinasyonlarından biri. Easyjet olarak kış boyunca Antalya’ya uçmaya devam edeceğiz. İngiltere’nin üç havalimanından haftalık 7 uçuş planımız var. Bu uçuşlar kış boyunca devam edecek ve mart ayı ile yaz operasyonlarımıza başlayacağız” bilgisini paylaştı.

TÜRKİYE’NİN FARKI

Türkiye’nin pandemi döneminde yaptığı çalışmalara da değinen Wilson, “Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy önderliğindeki Türk otellerinin pandemi döneminde aldığı önlemler ve aktif reklam kampanyaları çok önemliydi. Bu geçirdiğimiz iki yıl boyunca gerek aktif çalışmaları gerek otellerdeki sertifika programları, gerek kaynak pazarlardaki reklam çalışmaları ve bu süreçte tatile gelen müşterilerin memnuniyeti ile Türkiye, rakip destinasyonlar arasında kendisini pozitif ayrıştırdı.

Ayrıca Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde Türkiye’nin İngiliz vatandaşlarına vize muafiyeti getirmesi, Türkiye’ye gelecek turist sayısına da pozitif katkı sağlayacaktır. Yapılan çalışmalar ve alınan doğru kararlar nedeniyle başta Turizm Bakanı Ersoy olmak üzere Türkiye’deki turizm otoritelerini kutluyoruz” diye konuştu.

İngiliz turistler için 2023 yılı satışları başladı yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

ANTALYA’nın Demre ilçesinde bulunan, Likya Birliği’nin en önemli 6 kentinden Myra- Andriake bölgesinde 13’üncü yıl kazıları başladı. Kazı Başkanı Prof. Dr. Nevzat Çevik, Myra- Andriake kazılarının, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 12 ay sürecek kazılar kapsamına alındığını belirterek, “Myra Antik Kenti, Anadolu’nun ‘Pompei‘si. Yerin 10 metre altında inanılmaz bir tarih yatıyor” dedi.

Demre’de bulunan Likya Birliği’nin en önemli 6 kentinden, bir dönem Likya Birliği’ne başkentlik yapan Myra Antik Kenti ve Myra’nın limanı olan Andriake Antik Kenti’nde yürütülen kazıların 13’üncü dönemi başladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Akdeniz Üniversitesi iş birliğinde yürütülen kazılara Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat Çevik başkanlık ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 12 ay sürdürülecek kazılar kapsamına alınan Myra’daki kazıların bu yılki bölümünde Akdeniz Üniversitesi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi ve Koç Üniversitesi’nden 6 bilim insanının yer aldığı 30 kişilik ekip görev yapıyor. Kazılarda görev alan ekip, Myra Antik Kenti’ndeki Roma Tiyatrosu’nun orkestrasında çalışmaya başladı.

‘4 METRE DERİNE İNDİK’Kazı Başkanı Prof. Dr. Nevzat Çevik, “Temmuz ayı başında Myra Antik Kenti’nde kazı ön hazırlıklarımızı yaptık. Bayram sonrası yoğun kazı çalışmalarımız başladı. İlk olarak geçen yıl yoğun bir buluntu ile karşılaştığımız Myra Antik Kenti Tiyatrosu’nun orkestra bölümünde çalışmaya başladık. Geçen yıl başladığımız kazılarda, Helenistik döneme ait (Roma öncesi) önemli buluntularla, tarihe ışık tutacak belge ve buluntularla karşılaşmıştık. Geçen yıl bıraktığımız noktadan devam ediyoruz. Roma tiyatrosu yapılmadan önce Helenistik döneme ait yapıları ortaya çıkarıyoruz. 4 metre derine indik. Helenistik döneme ait olan Likya yapılarını, Myra yapılarını bir bir ortaya çıkarıyoruz. İlk çalışmalarımızda toprak ve pişmiş heykeller karşımıza çıktı. Bu da verimli bir kazı dönemi geçireceğimizin ilk işaretleri. Andriake Liman Kenti’ndeki Granaryum’un önündeki işliklerde kazı çalışmalarına devam edeceğiz. En önemlisi Myra- Andriake kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’mızca 12 ay sürecek kazılar kapsamına alındı. Bu bizim için çok önemli bir gelişme” dedi.’RÖLÖVE VE RESTORASYON PROJELERİ HAZIR’13 yıl boyunca yapılan kazılar sonrası Andriake Antik Kenti’ndeki Granaryum’un Likya Uygarlıkları Müzesi olarak düzenlendiğini hatırlatan Prof. Dr. Çevik, şunları söyledi:

“Andriake Liman Kenti’nin ana binalarının kazıları tamamlandı. Şu anda Andriake Antik Kenti, kapalı ve açık hava müzesi olarak, Likya’nın önemli bir cazibe merkezi olarak Türk turizmine hizmet veriyor. Ancak Andriake Antik Kenti’nde Kuzey Kent ve Batı Kent’te yapacağımız kazı çalışmalarımız var. Myra Antik Kenti’nde Likya bölgesinin en büyük ve ayakta kalan en önemli Antik Roma Tiyatrosu olan Myra Antik Tiyatrosu’nda kazı çalışmalarını neredeyse tamamladık. Rölöve ve restorasyon projeleri hazırlandı. Bazıları kurulda onaylandı. Artık bakanlığımızca restorasyon ve koruma projelerinin ihale edilmesini bekliyoruz ancak Myra Antik Kenti, Anadolu’nun ‘Pompei’si. Yerin 10 metre altında inanılmaz bir tarih yatıyor. Myra Antik Kenti’nde özel mülkiyetin fazlalığı, kamulaştırma yapılamaması nedeniyle yerin 10 metre altındaki tarihi ortaya henüz çıkaramadık. Şurası bir gerçek; Demre Myra Antik Kenti, Aziz Nikolaos Anıt Müzesi, Andriake Antik Kenti, Likya Uygarlıkları Müzesi, Kekova, Batık Kent, Simena Antik Kenti ve diğer Likya kentleriyle birlikte Antalya turizminin en önde gelen merkezi konumundadır. Antalya’nın en çok turist çeken bir cazibe merkezidir.” 

Prof. Dr. Çevik: Myra, Anadolu’nun ‘Pompei’si yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.