İzmir’in Urla ilçesindeki Klazomenai Antik Kenti’nde bu yılki kazılarda, doğu yönünden giriş yapılan ‘kent kapısı’ bulundu.

12 İon kent devletinden biri olan Klazomenai, Urla-Çeşme yarımadasının kuzey kıyısında, İzmir Körfezi’nin ortasında yer alıyor. Yaşar Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden Prof. Dr. Yaşar Ersoy’un kazı başkanlığını yürüttüğü antik kentte çalışmalar, 1981 yılından beri sürüyor. Antik kentteki kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türk Tarih Kurumu ve Karsan Karadeniz Kimya Sanayi A.Ş.’nin destekleriyle yürütülüyor. Antik kentte, yerinde ayağa kaldırma çalışmalarıyla restore edilip ziyaretçilere sunulan zeytinyağı işliği ise dikkat çekiyor. Ege Bölgesi’nde, tarihsel süreç içerisinde günümüze ulaşan ve seri üretimin varlığını gösteren en erken işliklerden biri olan Klazomenai zeytinyağı işliği, milattan önce 6’ncı yüzyıla tarihleniyor. Antik kentteki bu yılki kazılarda ise doğu yönünde kent kapısı bulundu.

‘DAHA İLERİ İNCELEMELERİ VE DEĞERLENDİRMELERİ EKİBİMİZ ÜSTLENDİ’

Kazı başkanı Prof. Dr. Yaşar Ersoy, antik kentin tarihsel topoğrafyası, savunma sistemleri ve kent kapılarının konumları ve tarihlendirmeleri hakkında bilgi vererek, “12 İon kenti arasında olan Klazomenai, Urla’nın İskele Mahallesi’nde yer alıyor. Bugüne kadarki yapılan kazılarda, özellikle milattan önce 6’ncı yüzyıla dayanan kentle ilgili önemli bilgiler elde ettik. Bu yılki çalışmalarda ise önemli bir kazanımımız oldu. Kenti doğudan kuşatan, sur duvarına ait olan ve kente girişi sağlayan kapı düzeneği tespit edildi. Burası 3’üncü derece ‘arkeolojik sit alanı’ olarak tescili bulunan bir taşınmazda yer alıyor. İzmir Arkeoloji Müzesi uzmanlarının yürüttükleri kazılar sonucunda belirlenen bu sistem üzerinde, elde edilen mimari verilerin çeşitliliğinden dolayı, daha ileri incelemeleri ve değerlendirmeleri ekibimiz üstlendi” ifadelerini kullandı.

‘2 BİN 500 SENE ÖNCESİNDE İNŞA EDİLMİŞ BİR SİSTEMİN PARÇASI’

Kapının bulunmasının önemini vurgulayan Prof. Dr. Ersoy, “Derin bir koridorla Smyrna ve doğu yönünden gelenlerin kente girişini sağlayan bu kapı, milattan önce 6’ncı yüzyılın ilk yarısına ait ve günümüzden yaklaşık 2 bin 500 sene öncesinde inşa edilmiş bir sistemin parçası. Koridorun uzunluğu 10 metre. Kapıya ulaşan derin koridorun ise genişliği 3 metre 80 santimetre olup batıya doğru da hafif bir rampa şeklinde yükseliyor. Derin bir koridorla kente giriliyor. Önceki kazı sezonlarında, zeytinyağı işliğinin hemen yanında, kenti batıdan kuşatan sur duvarının üzerinde tespit edilen kapıya oldukça benzeyen ve bu sefer de doğu yöndeki karşılığının tespit edilmiş olması antik kentin sınırlarını, surlarla kuşatılan alanın boyutlarını anlamak ve karşılaştırmalı analizler yapmak açısından çok önemli bir gelişme” dedi.

‘DOLGUNUN ÇÖKEREK YAKIN ÇEVRESİNE ZARAR VERMESİ MÜMKÜN’

Sonraki süreç hakkında da bilgiler veren Prof. Dr. Ersoy, “Burası 3’üncü derece arkeolojik sit alanı olarak tescili bulunan bir bölge. Biz bu mimari izlerin bütün belgelemelerini yapıyoruz. Öte yandan, alan konumu itibarıyla da ciddi riskler barındırıyor. Antik dönem mimarisinin üzerini kapatan kalın alüvyal dolgunun zaman içerisinde çökerek yakın çevresine zarar vermesi çok mümkün. O yüzden tüm bu belgelemelerin ardından alanın maalesef tekrar doldurulması ve İzmir 1 Numaralı Bölge Kurulu’nun alacağı kararın beklenilmesi gerekiyor” diye konuştu. 

Klazomenai’nin 2 bin 500 yıllık doğu kapısı bulundu yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü izniyle Bergama Müzesi ve Alman Arkeoloji Enstitüsünce Bergama Antik Kenti’nde yürütülen araştırmalarda arkeoloji dünyasını heyecanlandıran yeni izlere ulaşıldı. Araştırmacılar, Asklepion bölgesindeki yüzey çalışmalarında nekropol olarak adlandırılan mezar alanları buldu. Daha önce definecilerin kaçak kazı yaptığı tespit edilen nekropolde çıkan andezit bloktaki yazı ise bir mezarın Trophimos’un oğlu Markos’a ait olduğu yönünde.

Epigrafi (yazıt bilimi) uzmanları, mezar sahibi Markos’un milattan sonra ikinci yüzyılda yaşamış Kuş Kahini bir rahip olduğunu belirledi.

Geleceğe dair öngürüler

Augur adı verilen ve Roma dünyasında başlıca rolü kehanet olan Markos, kuşların uçuşunu inceleyerek mitolojik tanrıların iradesini yorumluyor, uçuş yönü, uçarken çıkardıkları sesler, kuş türleri gibi ayrıntılardan geleceğe ilişkin öngörülerde bulunuyordu.

Kuşların uçuş düzenini izleyerek siyasi meseleler dahil birçok konuda kehanette bulunduğuna inanılan Markos’un mezarında ise parfüm şişesi, abak, kandil ile vücutları yağ ve kumdan temizlemek için kullanılan kazıma aleti strigilis gibi mezar hediyeleri de bulundu.

Kurtarma kazısının ardından Kahin Markos ve ailesine ait olduğu düşünülen mezarların üstü kapatıldı.

Alman Arkeoloji Enstitüsünden Arkeolog Prof. Ulrich Mania, uzun süredir Bergama kazılarında çalıştığını ve Asklepion’daki son buluntuların da tarihi açıdan büyük önem taşıdığını söyledi.

Kazı çalışmalarının yanı sıra yüzey araştırmalarının da Antik Çağ’ın bilinmeyenlerine ışık tuttuğunu aktaran Mania, şu bilgileri verdi:

“Önemli bir kehanet”

“Asklepion’da 3 sene önce bir kaçak kazı alanına rastlamıştık. Birkaç seramik parçası ve birkaç güzel taş bulduk. İlk keşiften 2 sene sonra da Bergama Müzesi ile bir kurtarma kazısı yaptık. Kazıdaki en önemli şeylerden biri taştaki bir yazıydı. Bu bir mezar yazısıydı ve mezar sahibinin adı veriliyordu. Trophimos’un oğlu Markos. Markos adını zaten biliyorduk. Çünkü belki bir başka kazıda adının geçtiği bir yazı bulunmuştu. Yine Asklepion yakınlarında bir sunaktı. Orada da Markos yazıyordu. Bu yazıdan Markos’un bir Augur (kahin) olduğunu biliyoruz. Markos bir rahipti ve kuş uçuşundan gelecek zaman için kehanette bulunuyordu.”

Mezar binasında 3 ayrı oda vardı

Prof. Mania, Markos’un mezarının kaçak kazı yapanlar tarafından tahrip edildiğini, diğer 2 odadaki mezarların ise iyi durumda bulduklarını kaydetti. Antik Çağ’a tarihlenen çok sayıda nekropol olduğunu ancak bu mezarın özel bir değeri olduğunu vurgulayan Mania, “Genelde çok mezar var ve kime ait olduğunu bilmiyoruz. Belki kemik, belki kül, belki birkaç mezar hediyesi bulabiliyoruz ama mezar sahibinin statüsünü bilmiyoruz. Eğer bir mezar bir kahine, daha yüksek statüdeki bir rahibe aitse bu önemli bir bilgidir”

En derinde olan mezar Kahin Markos’un

Freiburg Üniversitesinden Arkeolog Jakob Krasel de yaklaşık 4 yıldır Bergama’daki çalışmalarda görev aldığını ve dünya tarihi açısından değer taşıyan araştırmalara tanık olduğunu ifade etti.

Krasel, 7 mezarın bulunduğu alanda en derin olanının Kahin Markos’a ait olduğu bilgisini verdi.

Kahin Markos gibi önemli bir tarihi kişiliğin mezarını bulmanın heyecan verici olduğunu aktaran Krasel, buluntuların Markos ve ailesi hakkında yeni bilgileri ortaya çıkarabileceğine inandığını sözlerine ekledi.

Antik Çağ’ın Kuş Kahini Markos’un mezarı Bergama’da bulundu yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Haydarpaşa ve çevresinde, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca 2018’den beri 475 bin metrekarelik alanın 75 bin metrekaresinde arkeolojik kazı yapılıyor.

Peronların kaldırılmasının ardından Helenistik döneme ait mezar ile çoklu mezar, döküm atölyesi, peron alanı dışında da Osmanlı dönemine ait çeşme, Bizans döneminde yapılan ayazma ve İkinci Dünya Savaşı zamanında kurulan sığınak bulundu.

Alanda kazı çalışmalarını sürdüren arkeologlar, son olarak Helenistik döneme ait kiremit mezar tespit etti. Mezar, kazı alanında, Helenistik döneme ait platformun dışında ortaya çıkan o zamana ait tek örnek olması nedeniyle önemli bir buluntu özelliğini taşıyor.

“Hellenistik dönem kremasyon mezarları açısından iyi bir örnek”

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü Rahmi Asal, kazılarda gün yüzüne çıkan kiremit mezara ilişkin yaptığı açıklamada, mezarın yanları ve üzerinin kapatılmış olduğunu söyledi. Mezarı ilginç kılan özelliğin yakılma yani kremasyon yapılması olduğunu aktaran Asal, şöyle devam etti:

“Etrafında başka herhangi bir yanık izi de olmadığı için tabakada oluşan bir yangından dolayı iskeletin yanmadığını anlıyoruz. Bu mezarda kremasyon yapılarak gömü olmuş. Daha yeni açıldı, iskelet ve kalıntılar yeni yeni ortaya çıkarılıyor. Çok önemli bir şey. Bu bölgede Helenistik döneme ait platformun dışında çıkan tek Helenistik dönem buluntusu. Onun için çok kıymetli. Bu alandaki en erken buluntulardan biri. Mezarın içinde iki ölü hediyesi tespit ettik. Onlar da maalesef yangından dolayı tahrip olmuş. Pişmiş topraktan bir kadeh, bir de koku şişesi bulundu. Arkeologlar çalışmalara devam ediyor. Burada Helenistik dönem mezarı çıkması çok önemli kronolojisi açısından, ikincisi de kremasyon olması. Helenistik dönem bu tip kremasyon mezarları ben hiç görmedim. Bu, iyi bir örnek. Önümüzdeki süreçte belki bizlere çok daha kıymetli bulgular verecek.”

“Kazı alanının rölöveleri hazırlanmaya başlandı”

Kaldırılan peronların arasındaki ve üzerindeki kalıntıların birleştirilerek planlarının oluşturulmaya başlandığını aktaran Asal, “Bunlar bizim için çok kıymetli çünkü esas mekan planlarının elde edilmesi açısından önemliydi. Orada büyük bir aşama kaydettik. Bir ay içinde rapor aşamasına gelmiş olacağız, rölöveleri hazırlanmaya başlandı.” dedi.

Kazı alanında, Azize Bassa Kilisesi’nin olduğu noktadaki mezarların devamının ortaya çıkarılması ve bu alan için çok önemli bir kalıntı grubu olan altında Helenistik dönem platformu için ahşap konstrüksiyon oluşturulduğunu anlatan Asal, gelecek bir ay içinde bu alanda çalışmaları sürdüreceklerini belirtti.

18 bin sikkenin 2400’ü envantere alındı

Alandan atölyeye taşıdıkları 70 bin kasa buluntunun tasniflerinin sürdüğünü anlatan Asal, 18 bin sikkenin tespit edildiğini, bunların 2400’ünün envantere alındığını, henüz temizliği yapılmayan 10 bin civarında sikke olduğunu söyledi. Toplu mezarların büyük bir bölümünü kazdıklarını, şu an iki noktada yoğunlaştıklarını dile getiren Asal, “Önümüzdeki ay geriye kalanlar üzerinde çalışacağız. Bu alanlarda üst üste çoklu gömülmeler olduğu için antropologlar, arkeologlar gözetiminde kazı çalışması yapılıyor.” diye konuştu.

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü olarak bu alanda 2018 yılından beri büyük bir emek harcadıklarını, kazmanın, ortaya çıkarmanın koruma gibi başka bir sorumluluğu da gözler önüne serdiğini dile getiren Asal, şöyle konuştu:

“Özellikle deniz tarafındaki bir noktanın arkeopark olarak düşünülerek proje ile entegre edilip, hem normal ziyaret hem de trenle gelen insanların deneyimlemesi için gezilebilir hale getirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bence kazı aşamaları belli bir doygunluğa ulaştı, bundan sonra koruma ve sergilemeye yönelik çalışmaların olması gerekiyor. Toplu mezar, mimari buluntuların burada oluşturulabilecek alanda sergilenmesi gerekir.”

“Alan arkeolojik kalıntı ve buluntular içeriyor”

Asal, kazı alanında, Helenistik dönemden, erken Cumhuriyet’e kadar kalıntı gruplarının yer aldığını belirterek “Alan çok girift bir arkeolojik kalıntı ve buluntu grubu içeriyor. Her kalıntıya, kendi içinde yaşadığı dönemde bile dönem dönem bir başka ihtiyaca yönelik dokunulmuş. Evreler oluşmuş. Bunları tespit etmek de kolay değil. Tren raylarının buradan geçmesi nedeniyle de baya bir müdahale olmuş. Kalıntıları tanımlamak biraz zor duruma gelmiş ne yazık ki.” değerlendirmesinde bulundu.

Bölgenin, antik kaynaklarda Kalkedon’un batı limanı olarak bilindiğini, bunun da kazılardaki somut belgelerle de tespit edildiğini vurgulayan Asal, şöyle devam etti:

“Ayrıca liman ve ticaret hayatı, özel hayat, alışveriş yöntemleri, Osmanlı döneminde burası askeri bir geçiş noktası ve konaklama alanı. Onların konakladığı döneme ait izler, çanak, çömlekle, sikkeler yani bu bölgenin hayatına dair çok önemli veriler elde ettik. İslamiyet’in ilk dönemlerin İstanbul’a erken dönemlerde yapılan akınlar var. Bir umut onlarla ilgili bir şeyler bulabiliriz dedik, ne yazık ki öyle bir veriye henüz ulaşamadık ama ulaşmayacağız anlamına da gelmiyor. En büyük beklentilerimizden biri biraz o.”

Rahmi Asal, araştırmacıların antik kaynaklardan belirlediği iki önemli bulgudan birinin Azize Efemya Kilisesi, diğerinin Azize Bassa Kilise olduğunu dile getirdi.

Toplu mezar bulunan noktalardan birinde Azize Bassa Kilisesi’ne ait kalıntı olduğunu düşündüklerini anlatan Asal, yine kaynaklarda da bahsedilen ayazmanın da ortaya çıkarıldığını, bunların onarımıyla ilgili çalışmaların başladığını aktardı. Asal, bu buluntuların Türkiye ve İstanbul arkeolojisi için önemli çalışmalar olduğunu vurguladı.

Ray uzunluğu 20 bin metreden 7 bin metreye düşürüldü

Haydarpaşa’da yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Yalçın Eyigün de projeye başlarken hedeflerinin Haydarpaşa Garı’nın ihyası gereği 20 bin metre ray döşemek olduğuna işaret etti. Eyigün, “Arkeolojik buluntularla karşılaşınca tarihin ve kültürel mirasın ortaya çıkarılması için projeyi revize ederek, rayın uzunluğunu 13 bin metresini iptal ederek 7 bin metreye indirdik.” dedi.

Kazı alanında 17 arkeolog, bir restroratör, bir fotoğrafçı, 15-300 arasında değişen işçi ile çalışmaların devam ettiğini belirten Eyigün, Haydarpaşa alanında arkeolojik kazı ve diğer çalışmalara 355 milyon liralık harcama yapıldığını anlattı. Eyigün, bunu Marmaray projesindekiyle birleştirdiğinde tarihi ortamı, çevreyi, buluntuları ortaya çıkarmak ve korumak için yapılan harcamaların 1 milyar lirayı bulduğunu söyledi. Yalçın Eyigün, projenin detaylarına ilişkin şu bilgileri aktardı:

“Projenin, demiryolunu Haydarpaşa Garı’na getirmek olan 4 yıl önceki hedefi bambaşka bir yere geldi. Bundan çok mutluyuz çünkü hem tarihi hem kültürü hem çevreyi korumak ama aynı zamanda insanlara çok büyük hizmet edecek hızlı treni, demiryolunu inşa etmek çok güzel bir şey. 1940’lardan beri hizmet eden bir atölye vardı demiryolu araçları için. Biz bu atölyeyi tekrar ihya ediyoruz. Gençlerimizin gelip oturacağı, tamir, bakım alet ve ekipmanlarını, eski bir lokomotifi yanlarında görebilecekleri aynı zamanda kitap okuyacakları bir kafe ortamında sıcak bir mekan oluşturmak istiyoruz. Aynı zamanda 5 bin meterekareyi bulan kapalı alanda hem buradan çıkan önemli eserleri hem de daha evvel Marmaray projemiz kapsamında da bulunmuş müze müdürlüğümüzün muhafaza ettiği bazı eserleri sergilemek istiyoruz.”

“Haydarpaşa’yı İstanbul’un son 2 bin yılının okunabileceği bir mekan olarak düşünüyoruz”

Bunun yanı sıra açık alanda ortaya çıkmış ve yerinde koruyacakları eserlerin bulunduğunu anlatan Eyigün, bunların üstünü kapatıp yarı açık ya da bazı alanlarda da açık müze konseptini düşündüklerini söyledi.

Açık müzede Türkiye Cumhuriyeti’nin ya da Türkiye’deki demiryolu tarihinin en önemli ekipmanlarını, eski lokomotifleri sergilemek istediklerini belirten Eyigün, Haydarpaşa Garı’na gelenlerin ister trene bineceği isterse de perondan yürüyerek Bizans, Osmanlı, Cumhuriyet döneminin hem tarihi hem de endüstriyel mirasını görmelerini sağlamak istediklerini kaydetti.

Kapalı ve açık müze alanlarında gezilebileceği, çay-kahve içebilecek bir konsept düşündüklerini anlatan Eyigün, “Amacımız ‘Demiryolunu getirelim, bundan gerisi önemli değil.’ değil. Haydarpaşa 1910’dan beri Anadolu’nun demiryolunda en önemli durağıydı. Bu karakteri korunsun ama aynı zamanda insanlar buraya sadece tren için değil, kültürel tarih, endüstriyel miras için gelsinler.” ifadelerini kullandı.

Kazılar sırasında 2. Dünya Savaşı’nda askerlerin inşa ettiği güvenlik tünellerinin de ortaya çıkarıldığını, ziyaretçileri bu noktaya da götürmek istediklerini dile getiren Eyigün, “Haydarpaşa’yı insanların, İstanbul’un son 2 bin yılını okuyabilecekleri bir mekan olarak düşünüyoruz.” dedi.

Haydarpaşa kazılarında Helenistik döneme ait kiremit mezar keşfedildi yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

İzmir’in Kadifekale semti yamacında bulunan yaklaşık 2 bin 400 yıllık Smyrna Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarında elde edilen bulgular, dönemin sosyal ve kültürel hayatına ışık tutmayı sürdürüyor. Bin 500 yıl önce üzeri toprakla kapanan ve gün yüzüne çıkarılması için İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de desteğiyle kazı çalışmaları süren antik kente ait tiyatroda, latrina (tuvalet) bulundu. Smyrna Antik Kenti’ndeki kazı çalışmalarının ana destekçisi olan İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2012 yılından bu yana kazıya verdiği destek miktarı 12 milyon lirayı aştı.

Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Türk-İslam Arkeolojisi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Akın Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle İzmir Katip Çelebi Üniversitesi adına yürütülen çalışmalarda hiç beklemedikleri buluntularla karşılaştıklarını, heyecanlı olduklarını söyledi. Kazı esnasında latrinaya rastladıklarını ifade eden Akın Ersoy, “Bizim bildiğimiz tiyatroların yakınlarında, gelen izleyicilere hizmet eden latrinalar var ama böyle tiyatronun sahne binası içerisinde bir mekanın tuvalet olarak kullanılıyor olması bir ilk” dedi.

‘AKDENİZ COĞRAFYASINDAKİ TİYATROLARDA BİR İLK’

Ersoy buldukları latrinaya dair şu bilgileri paylaştı:

“12-13 kişinin birlikte kullanabileceği, Anadolu’da daha sık gördüğümüz şekliyle U planlı oturma düzenine sahip bir tuvalet. Çok sayıda kişinin bir arada bu tuvalet mekanını kullanması aynı zamanda sosyalleşmeyi de beraberinde getiriyordu. Sadece sahne binasında çalışan ve yine tiyatroda performans gösteren sanatçılar tarafından kullanıldığını düşünüyoruz. Çünkü sahne binası izleyiciye kapalı. Kapalı alanda bulunduğu için bunun ‘sanatçı tuvaleti’ olarak değerlendirmek mümkündür. Bu da Akdeniz coğrafyasındaki tiyatrolarda bir ilk olarak karşımıza çıkıyor.”

Tiyatronun tarihinin M.Ö 2. yüzyıla dayandığını, latrinanın ise M.S 2. yüzyılda tiyatroda yapılan büyük çaplı değişiklikler sırasında inşa edildiğini değerlendirdiklerini belirten Ersoy, latrina ve tiyatronun MS 5. yüzyıla kadar kullanıldığı da sözlerine ekledi.

‘OTURMA BANKLARI AHŞAP’

20 bin izleyici kapasiteli Smyrna Antik Tiyatrosu’nda bulunan latrina, yaklaşık 40 santimetre yüksekliğinde. 60 ile 70 santimetre aralıklarla kişilerin yan yana oturabilecekleri bir yapıya sahip. Bankın önünde taban seviyesinde sürekli temiz su akan yine U planlı 8-10 santimetre derinliğinde bir su oluğu yer alıyor. Sürekli akan temiz su oluğu kişilerin sopaya bağlı bir sünger yardımıyla temizlenmesini sağlıyor. Oturma bankları çoğunlukla olduğu gibi Smyrna örneğinde de ahşap. Tuvalet delikleri ise anahtar kilidi formunda.

Antik tiyatroda ‘sanatçı tuvaleti’ bulundu yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Muğla’nın Ortaca ilçesi Dalyan Mahallesi’nde yer alan Kaunos Antik Kenti’ne erişebilmek için tur tekneleriyle yaklaşık 10 dakika süren bir yolculuk yapan ziyaretçiler, ağaçlarla kaplı yolda 15 dakika kadar yürüdükten sonra 3 bin yıllık antik kentin kapılarını aralıyor.

Ziyaretçiler, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunan 2 bin 400 yıllık kaya mezarlarını görüyor, 5 bin kişilik tiyatroda soluklanıyor.

Bazilika, hamam ve agorada dolaşan ziyaretçiler, 1300 yıllık mozaikleri inceliyor, Demeter Kutsal Tapınağı’nda fotoğraf çektiriyor.

KAZILAR 55 YILDIR ARALIKSIZ SÜRDÜRÜLÜYOR

Prof. Dr. Baki Öğün’ün bölgede 1966’da başlattığı kazılar, öğrencisi Prof. Dr. Cengiz Işık başkanlığında 2020’ye kadar sürdü.

Kazı çalışmalarını 2021’de Işık’ın öğrencisi Doç. Dr. Ufuk Çörtük devraldı.

Çalışmalarda bu yıl önemli verilere ulaşan Çörtük, Kaunos’un arkeolojiye kazandırdığı “ilk”lerle ön plana çıktığını söyledi.

Antik kentin, tiyatrodaki döner perde sistemi, tanrılara bağış toplanan kumbara, dünyaca ünlü kaya mezarları, Karca ve Yunanca çift dilli yazıt gibi birçok “ilk” ile ünlendiğini aktaran Çörtlük, arkaik, klasik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde yerleşim bulunan kentin daha sonra terk edildiğini dile getirdi.

Çörtlük, Kaunos kazılarının Türk bilim heyeti tarafından 55 yıldır aralıksız sürdürüldüğünü vurgulayarak, şöyle konuştu:

“Antik kentteki kazılar son 3 yıldır liman agorasının batı tarafını sınırlayan Roma bazilikasında gerçekleşiyor. Milattan sonra 2. yüzyıla tarihlenen bazilikada yürüttüğümüz kazı çalışmalarında Bizans dönemi kilisesiyle karşılaştık. Kaunoslular milattan sonra 5. ve 6. yüzyılda bazilikanın doğu kenarını kiliseye çevirerek kilise işlevini kazandırmışlar.

Roma bazilikası, 98 metre uzunluğunda ve 22 metre genişliğinde devasa bir yapı. Kazı çalışmalarını gün yüzüne çıkarılan kilisede sürdürüyoruz. Kilisede yaptığımız çalışmalarda, çok güzel bir işçiliğe sahip ve büyük ihtimalle kilisenin baş rahibinin mezarıyla karşılaştık. Bu mezar en az üst üste 3-4 gömüyü de barındırıyor. Bu nedenle çok ilginç bir yapıya sahip. Biz bölgedeki mezarları açtık, tanımlamalarını ve çizimlerini yaptık, fotoğrafladık. Ancak kemiklere henüz dokunmadık. Kilisenin yine batı duvarına bitişik yerde iki mezar daha çıktı. Bunlar Bizans dönemi mezarları.”

Kilisenin doğu kısmında ise devasa iki blokun gün yüzüne çıkarıldığını belirten Çörtlük, “Bunlar üzerinde yazıtlar var. Bu yılın önemli buluntuları arasında yer alıyor. Yazıtın içeriğinin tam olarak anlaşılması için çalışma yürütülüyor. Yunanca yazıtı okumak o kadar kolay değil. Bizans kendinden önceki sürecin mimari parçalarını alıp kendi işlevine göre kullanabiliyor. Bu da o kullanmaların bir yansıması olarak görülüyor.” diye konuştu.

Kaunos Antik Kenti’nde birçok döneme ait izleri görebilmenin mümkün olduğuna işaret eden Çörtük, Hitit dönemi izleriyle de karşılaşmaları durumunda da şaşırmayacaklarını söyledi.

Kaunos’un arkeoloji biliminin bilinmezlerine ışık tuttuğunu, kentte yarım yüzyıl içerisinde çok önemli tarihi yapıların ortaya çıkarıldığını anlatan Çörtük, çalışmalara Kültür Turizm Bakanlığı, Muğla Valiliği ve MUÇEV tarafından da destek verildiğini ifade etti.

3 bin yıllık Bizans kilisesi ve mezarları turizme kazandırılacak yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

“Arkeoloji dünyasında ve tarih çevrelerinde ciddi yankılar uyandıran Göbeklitepe ile birlikte Karahantepe de birçok bilim insanının ilgisini üzerinde toplamış ve bu doğrultuda bölge ziyaret edilen bir yer haline gelmiştir” diyen Ersoy, çalışmalar sonucunda çok sayıda dikilitaş tespit edildiğini belirtti.

Mehmet Nuri Ersoy, Karahantepe ve Göbeklitepe’de Türk ve yabancı bilim insanlarından oluşan, yaklaşık 70 kişilik interdisipliner ekip tarafından kazı ve restorasyon çalışmalarının yürütüldüğünü kaydederek, “İnanıyorum ki Göbeklitepe’de olduğu gibi bu çalışmaların sonuçları da arkeoloji dünyası için ciddi bulgu ve bilgiler ortaya koyacaktır” dedi.

Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi’nin Türkiye’de yapılmış en büyük ve kapsamlı arkeoloji projesi olduğunu vurgulayan Ersoy, şöyle devam etti:

“Göbeklitepe merkez olmak üzere proje kapsamında Karahantepe’nin ülkemizde yer alan Neolitik Dönem yerleşimleri arasında en önemli duraklardan biri haline getirilmesi hedeflenmektedir. Özellikle belirtmek istiyorum, isimlerde bir değişiklik yapmıyoruz. Her bölge kendi ismiyle anılmaya devam edecek, Taş Tepeler ise yaklaşık 100 kilometrelik bir hat içerisinde yer alan tamamının çatı ismi olacak. Projede Göbeklitepe ve Karahantepe ana istasyon; Sefertepe, Taşlıtepe, Ayanlar Höyük gibi alanlarda ise ara istasyonlar olarak planlanmıştır. Karahantepe ana istasyon noktasında ziyaretçi merkezinin 2022 yılında hizmete açılmasını hedefliyoruz.”

Taş Tepeler Projesi kapsamında gerçekleştirilecek kazı ve araştırmalara dair bilgilerin toplanacağı, bilim insanlarının çalışmalarını yapabilecekleri Neolitik Araştırma Merkezi kurma çalışmalarına da devam ettiğini aktaran Ersoy, halihazırda 7 alanda arkeolojik kazı çalışmaları devam ettiğini söyledi.

Neolitik Dönem Projesi Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Gülriz Kozbe de Neolitik döneme ait bölgelerin kazısının gün yüzüne çıkarılması için yapılacak çalışmaları paylaştı, Şanlıurfa’da 7 bin civarında kültürel varlığın bulunduğunu belirtti.

​​​​​​​Karahantepe Ören Yeri Kazı Başkanı Prof. Dr. Prof. Dr. Necmi Karul ise zahmetli bir arkeolojik çalışman yürütüldüğünü, yerleşim yerlerine ilişkin bilinmeyenlerin kazılarla çıktığını anlatarak, Neolitik döneme ilişkin bilgi verip, kazı çalışmalarının yürütüldüğü yerlere ilişkin detaylı bilgiler paylaştı.

Karahantepe Neolitik Çağ’a ışık tutacak yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

Urartu Kralı II. Sarduri tarafından milattan önce 750 yılında yaptırılan Çavuştepe Kalesi ve kuzey kısmındaki nekropol (arkeolojik şehirlerde mezarlıkların ve toplu mezar yerlerinin bulunduğu bölge), alanında yürütülen kazı çalışmalarında, Urartuların ölü gömme adetleri ve yaşam tarzına ilişkin yeni bulgular elde edildi.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu başkanlığında, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle yapılan kazılarda, biri yetişkin biri de çocuk olduğu değerlendirilen iki yeni mezar tipi daha tespit edildi.

Arkeologlarca incelenen mezarlarda ölülerin değerli eşyalarının yerinde olmadığı ve kemiklerin farklı bir alanda olduğu tespit edildi.

Kazı başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu, AA muhabirine, Çavuştepe Kalesi’nde 1961’den 1986’ya kadar açılmış ve ortaya çıkartılmış alanda daha çok konservasyon ve korumaya yönelik çalışma yaptıklarını belirtti.

Kalenin nekropol alanında 2017’den beri kazı yaptıklarını, bu çalışmalarda Urartu arkeolojisi ve ölü gömme gelenekleri açısından çok önemli arkeolojik verilere ulaşıldığını kaydeden Çavuşoğlu, bu yılki kazı çalışmalarında biri hocker (cenin) pozisyonunda gömülen çocuk diğeri ise yetişkin bir bireye ait olduğunu düşündükleri yeni mezarlar bulduklarını söyledi.

Bulunan yeni tip mezarların Urartuların ölü gömme adetlerine ilişkin kendilerine yeni bilgiler verdiğini aktaran Çavuşoğlu, “Daha önce nekropol alanında sandık mezar, oda mezar, toprağa gömülü dediğimiz normal mezar ve ölünün yakılarak gömüldüğü urne mezar tipleri vardı. Şimdi ise yeni bir mezar tipiyle karşılaştık. Sıralı mezar şeklinde, cesetler bir platformun yanında konulmuş.” diye konuştu.

Yetişkin bireye ait iskeletin kendi dönemi içerisinde tahrip edildiğini anlatan Çavuşoğlu, şunları kaydetti:

“Muhtemelen eski çağdaki bu ölünün de takılarıyla gömüldüğünü ve bu takıları almak maksadıyla mezarın yeniden açıldığını tahmin ediyoruz. Kazının devam eden kısmında bu durum çok daha netlik kazanmış olacak. Bireylerde genellikle ona ait eşyalara rastlayabiliyorduk. Geçen yıl da buna benzer takılarıyla bulduğumuz bir mezarda önemli bir bulgu elde etmiştik. Ancak son bulduğumuz yetişkin bireyde herhangi bir şeye rastlamamanın yanında cesedinin karışık olarak bulunması, tahrip edildiğini gösteriyor çünkü cesedin baş kısmını ayakların yanında, omurlarını daha başka bir bölümde, dağılmış vaziyette bulduk. Akıllara defineciler tarafından kazılmış olma ihtimali de gelebilir ancak yaptığımız araştırmalarda kendi dönemi dışında herhangi bir kaçak kazı izine rastlamadık.”

“DAHA ÖNCE KARŞILAŞMADIĞIMIZ BİR MEZAR GELENEĞİ”

Mezarları buldukları alanda özellikle taş sıralı mimari bir dokunun bulunduğunu anlatan Çavuşoğlu, Urartuların klasik özelliklerini taşıyan mezarların dışında bir mezar bulduklarını belirtti.

Yeni bir mezar geleneğiyle karşılaştıklarını dile getiren Çavuşoğu, şöyle devam etti:

“Bulduğumuz yeni mezarlar sur duvarına benzer, üç sıra taş ile çevirili bir alanın eteğinde, belirli bir eksende ilerliyor. Bu duvarın hemen eteğinde, inhumasyon dediğimiz ceset gömü şekli iskeletlere rastlıyoruz. Daha önce Urartu’nun birçok nekropolü kazıldı ancak burada bizi şaşırtan daha önce karşılaşmadığımız bir mezar geleneği olması. Bunlardan birincisi belirli bir düzen içerisinde devam eden mimari bir doku var ve bu doku üzerinde herhangi bir kerpiç yapı yok.

Platforma benzer bir düzen oluşturmuşlar. Bu düzenin hemen yarım ile bir metre arasındaki eteğinde inhumasyon gömülere rastlıyoruz. Bu gömüler de hem bizim için hem de bu alan için Urartu nekropolleri ve Urartu mezar gelenekleri içinde özel bir yer teşkil ediyor. Bu mezarlığın ise günümüzden 2 bin 750 yıl öncesinde kullanıldığını düşünmekteyiz.”

Çavuştepe Kalesi’ndeki kazılarda iki yeni mezar tipi bulundu yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi‘nde koronavirüs salgını nedeniyle uygulanan kapanmalara rağmen 100 bin kişi ziyaret etti.

Dicle Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi ve Zerzevan Kalesi Kazı Başkanı Doç. Dr. Aytaç Coşkun, kalenin hem bölge hem de Diyarbakır turizmi açışından önemli bir yere sahip olduğunu belirtti. Çoşkun, Zerzevan Kalesi’nin 3 bin yıllık bir tarihi var. Kazı çalışmalara başlayana kadar burayla ilgili hiçbir bilgi yoktu. Burayla ilgili veriler, bilgiler, tarihsel süreç tamamen kazı çalışmaları sonucu söylenebildi. Bu nedenle bölgenin tarihini değiştirmesi ve daha da geriye götürmesi açısından Zerzevan Kalesi’ndeki çalışmalar çok önemli dedi.

Çınar ilçesine 13 kilometre mesafede bulunan, 124 metre yükseklikteki kayalık tepenin üzerine kurulu olan Roma döneminde askeri garnizon olarak kullanılan Zerzevan Kalesi’den 2014 yılında başlanan kazılarda bugüne kadar Mithras Tapınağı ve onunla bağlantılı yollar, kiliseler, villalar, gizli geçitler, su sarnıçları, kaya mezarları ve su kanalları ortaya çıkarıldı. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan kaledeki kazı çalışmaları, bölgenin tarihini her yıl geriye götürdü. Koronavirüs salgını nedeniyle uygulanan kapanmalar nedeniyle bir süre ara verilen kazı ve restorasyon çalışmaları, 1 Temmuz’daki normalleşmeyle tekrar başladı. Mithras Tapınağı’nın bulunmasının ardından ünü dünyaya yayılan kaleye ABD ve Avrupa ülkelerinin yanı sıra birçok ülkeden ziyaretçi gelmeye başladı.

‘ZİYARETÇİ SAYISI 100 BİNİ GEÇTİ’

Kazı Başkanı Doç. Dr. Aytaç Coşkun, Zerzevan Kalesi’nde hem yer üstünde birçok yapıda hem de yer altında uzun sürecek bir çalışmanın içerisinde olduklarını olduğunu söyledi. Kalenin önemli bir turizm destinasyonu olduğunu ve yüz binlerce kişinin ziyaret ettiği bir yerden bahsettiklerini ifade ederek, Bu yıl kapanmalara rağmen ziyaretçi sayımız 100 bini geçti ve yılsonuna kadar 400 bin kişiyi Zerzevan Kalesi’ne bekliyoruz. Önümüzdeki yıldan itibaren her yıl en az 1 milyon ziyaretçinin Zerzevan Kalesi’ne gelmesi bekleniyor. Bu önemli bir rakamdır. Hem yurt içinde hem de yurt dışında birçok tur programında Zerzevan Kalesi yer alıyor. Bu nedenle bölge turizmi açısından da, Diyarbakır turizmi açısından da kalenin çok önemli bir konumda olduğunu söyleyebilirim diye konuştu.

‘BÖLGENİN TARİHİNİ GERİYE GÖTÜRMESİ AÇISINDAN ÇALIŞMALAR ÖNEMLİ’

Zerzevan Kalesi’nin 3 bin yıllık bir tarihi olduğunu ve kazı çalışmaları başlayana kadar kaleyle ilgili hiçbir bilgi olmadığını vurgulayan Aytaç şunları söyledi

Burayla ilgili veriler, bilgiler, tarihsel süreç tamamen kazı çalışmaları sonucu söylenebildi. Bu nedenle bölgenin tarihini değiştirmesi açısından bölgenin tarihini daha da geriye götürmesi açısından Zerzevan Kalesi’ndeki çalışmalar çok önemli. Aynı zamanda bölgenin önemli bir Roma dönemi kazısı ve bölgenin roma tarihini aydınlatması açısından da Zerzevan Kalesi kilit nokta. Hem pagan Roma hem Hırıstiyan Roma, hem pagan roma inancına dair önemli bulgular, önemli yapılar ki kiliselerden tapınaklara kadar Zerzevan Kalesi’nde mevcut.

Zerzevan’a 100 bin ziyaret… yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

ÇANAKKALE’nin Ayvacık ilçesindeki 7 bin yıllık Assos Ören Yeri’nde devam eden kazılarda, agora yanındaki konutlarda, pişmiş topraktan yapılmış Geç Roma dönemine ait 1650 yıllık yemek pişirme ızgarası, et pişirme kabı, tava ve tencere bulundu.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, “Bu örnekler, o dönemdeki insanların gündelik yaşam tarzı, mutfakta ne tür yemek pişirdikleri ve hangi araç gereçleri kullandığını göstermesi açısından önemli bir buluntu grubu” dedi. Buluntular arasında, Alt ve Orta Paleolitik dönemlere ait yaklaşık 300 bin yıllık olduğu tahmin edilen kesici, sıyırıcı ve vurma gibi farklı taş aletler de yer alıyor.

Başta Aristoteles olmak üzere Platon’un öğrencilerinin faaliyette bulunduğu Yunan şehir devletinin en güzel modelleri arasında gösterilen 7 bin yıllık Assos Ören Yeri’ndeki kazılar Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan başkanlığında, 15 kişilik kazı ekibiyle sürüyor.

Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Tarih Kurumu ve bir firma tarafından destekleniyor. Kazılarda, Iğdır, Ankara, Marburg, Cottbus, Samsun ve Heildelberg üniversitelerden akademisyen ve öğrenciler yer alıyor. Türkiye’de 12 ay kazıların devam edeceği 20 antik kentten biri olan Assos’ta, bu yıl Gymnasium, Agora ve Batı Kapısı gerisindeki Bizans konutları alanında kazı çalışmaları başladı. Kazıların yanında arazide restorasyon, onarım ve düzenlenme faaliyetleri yürütülüyor. Kazı laboratuvarında, geçmiş yıllarda bulunan eserler değerlendirilerek, yayına hazırlanıyor, küçük eserlerin restorasyon ve konservasyonları yapılıyor.

Bu yılki kazılarda Agora yanındaki konutlarda yapılan çalışmalarda, Geç Roma dönemine ait 1650 yıllık pişmiş topraktan yapılmış ızgara, et pişirme kabı, tava ve tencere bulundu. Kentin güneybatısındaki Biber deresi mevkisinde yapılan incelemede Alt ve Orta Paleolitik dönemlere ait yaklaşık 300 bin yıllık olduğu tahmin edilen kesici, sıyırıcı ve vurma gibi farklı taş aletler bulundu. Bu taş aletler ile bölgede binlerce yıl öncesinde yaşamın izlerine rastlandı.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, Assos’ta kazıların 12 ay süreyle kesintisiz olarak devam ettiğini söyledi. Bu yıl ören yerinde 2 noktaya odaklandıklarını anlatan Prof. Dr. Arslan, “Bunlardan bir tanesi antik çağlardaki Gymnasium, başka bir ifadeyle lise diyebileceğimiz bir yapı. Yapı oldukça büyük bir alanı kaplamakta. Bu yapının sarnıç dediğimiz suların depolandığı küçük bir alanında kazı çalışmalarına devam ediyor. Burada şunu görüyoruz; bu yapı Helenistik dönemde yapılmış olmakla beraber, Roma ve Bizans döneminde kullanılmaya devam ediliyor. Bizans döneminde işlevini yitirip bir kiliseye dönüştürüldüğünü görmekteyiz. Şu anda içinde bulunduğumuz alanda Roma, ama arka tarafta ise Bizans kilisesi ve kalıntıları yer alıyor. Bunun dışında 2’nci bir çalışma alanı olarak da kentin batısında yer alan, batı kapısı olarak adlandırdığımız kapının hemen gerisindeki han olarak isimlendirdiğimiz Bizans dönemine ait bir yapı kompleksinde çalışmaktayız. Bu yapının çok fazla mekanları var. Her yıl mümkün oldukça bu yapının bir mekanını açığa kavuşturup, işlevlerinin neler olduğunu aydınlatmaya çalışıyoruz. Buradaki yapı Helenistik olmasına rağmen Bizans döneminde kiliseye dönüştürülmüş ve bu yukarıda görülen mermer parçaları da Bizans dönemine ait parçalar. Bu parçalardan bir tanesi de masa olarak kullanılan bir masanın mermer ayağı. Şimdi onu çıkarmaya çalışıyoruz” dedi.Bu yılki kazılarda değişik buluntuların da ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Nurettin Arslan, şunları söyledi: “Agora’da yaptığımız kazılar sırasında bir eve ait bir çöplük alanına rastladık. O dönemde kullanılan ve kırılan her türlü kap kacaklar da bu alana atılıyor. Çöplükte elde edilen seramik parçaları laboratuvarda istatistikleri yapılıp, bunların parçaları bulunup, restore ediliyor.

Restorasyon sonrasında bir evin mutfağında kullanılan pişirme kapları, yemek kültürüne ait kapkaçalar bulduk. Bunlardan en ilginç olanlardan bir tanesi ızgara olarak kullanılan, pişmiş topraktan yapılan bir objeydi. Onun dışında yine pişmiş topraktan yapılmış tavalar, tencereler, karıştırma, ezme kapları gibi çok sayıda kaplar bulundu. O dönemki yaşantısında insanlar yemekleri haşlama ya da ızgara olarak yediği için bu örnekler de bize o dönem insanların gündelik yaşam tarzı ve mutfaktaki ne tür yemek pişirdiklerini ve hangi araç gereçleri kullandığını göstermesi açısından önemli bir buluntu grubu.”

Assos Ören Yeri’nin güneyinde Biber deresi mevkisinde yapılan araştırmada taş aletler bulunduğunu sözlerine ekleyen Prof. Dr. Arslan, “Assos’un güneyinde Biber deresi denilen bir bölge var. Orada bir su kaynağı ve su kaynağının hemen kenarında verimli küçük bir vadi var. Bu vadide bu yıl yaptığımız kısa bir araştırmada çok erken çağlarda bu bölgedeki yaşama ait bazı izler elde edildi. Tahminen ilk, ön araştırmalara göre taş aletler Paleolitik döneme ait 300 bin yıllık gibi bir tarihe denk geliyor. Bu da erken çağlarda da bu bölgedeki yaşamın varlığına ilişkin önemli bir buluntular olduğunu söyleyebiliriz. Bu konudaki uzmanlar tarafından daha ayrıntılı olarak araştırılacak” dedi.

1650 yıl önce yemek pişirilen toprak ızgara ve kaplar bulundu yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.

ANTALYA’nın Demre ilçesinde bulunan, Likya Birliği’nin en önemli 6 kentinden Myra- Andriake bölgesinde 13’üncü yıl kazıları başladı. Kazı Başkanı Prof. Dr. Nevzat Çevik, Myra- Andriake kazılarının, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 12 ay sürecek kazılar kapsamına alındığını belirterek, “Myra Antik Kenti, Anadolu’nun ‘Pompei‘si. Yerin 10 metre altında inanılmaz bir tarih yatıyor” dedi.

Demre’de bulunan Likya Birliği’nin en önemli 6 kentinden, bir dönem Likya Birliği’ne başkentlik yapan Myra Antik Kenti ve Myra’nın limanı olan Andriake Antik Kenti’nde yürütülen kazıların 13’üncü dönemi başladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Akdeniz Üniversitesi iş birliğinde yürütülen kazılara Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat Çevik başkanlık ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 12 ay sürdürülecek kazılar kapsamına alınan Myra’daki kazıların bu yılki bölümünde Akdeniz Üniversitesi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi ve Koç Üniversitesi’nden 6 bilim insanının yer aldığı 30 kişilik ekip görev yapıyor. Kazılarda görev alan ekip, Myra Antik Kenti’ndeki Roma Tiyatrosu’nun orkestrasında çalışmaya başladı.

‘4 METRE DERİNE İNDİK’Kazı Başkanı Prof. Dr. Nevzat Çevik, “Temmuz ayı başında Myra Antik Kenti’nde kazı ön hazırlıklarımızı yaptık. Bayram sonrası yoğun kazı çalışmalarımız başladı. İlk olarak geçen yıl yoğun bir buluntu ile karşılaştığımız Myra Antik Kenti Tiyatrosu’nun orkestra bölümünde çalışmaya başladık. Geçen yıl başladığımız kazılarda, Helenistik döneme ait (Roma öncesi) önemli buluntularla, tarihe ışık tutacak belge ve buluntularla karşılaşmıştık. Geçen yıl bıraktığımız noktadan devam ediyoruz. Roma tiyatrosu yapılmadan önce Helenistik döneme ait yapıları ortaya çıkarıyoruz. 4 metre derine indik. Helenistik döneme ait olan Likya yapılarını, Myra yapılarını bir bir ortaya çıkarıyoruz. İlk çalışmalarımızda toprak ve pişmiş heykeller karşımıza çıktı. Bu da verimli bir kazı dönemi geçireceğimizin ilk işaretleri. Andriake Liman Kenti’ndeki Granaryum’un önündeki işliklerde kazı çalışmalarına devam edeceğiz. En önemlisi Myra- Andriake kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’mızca 12 ay sürecek kazılar kapsamına alındı. Bu bizim için çok önemli bir gelişme” dedi.’RÖLÖVE VE RESTORASYON PROJELERİ HAZIR’13 yıl boyunca yapılan kazılar sonrası Andriake Antik Kenti’ndeki Granaryum’un Likya Uygarlıkları Müzesi olarak düzenlendiğini hatırlatan Prof. Dr. Çevik, şunları söyledi:

“Andriake Liman Kenti’nin ana binalarının kazıları tamamlandı. Şu anda Andriake Antik Kenti, kapalı ve açık hava müzesi olarak, Likya’nın önemli bir cazibe merkezi olarak Türk turizmine hizmet veriyor. Ancak Andriake Antik Kenti’nde Kuzey Kent ve Batı Kent’te yapacağımız kazı çalışmalarımız var. Myra Antik Kenti’nde Likya bölgesinin en büyük ve ayakta kalan en önemli Antik Roma Tiyatrosu olan Myra Antik Tiyatrosu’nda kazı çalışmalarını neredeyse tamamladık. Rölöve ve restorasyon projeleri hazırlandı. Bazıları kurulda onaylandı. Artık bakanlığımızca restorasyon ve koruma projelerinin ihale edilmesini bekliyoruz ancak Myra Antik Kenti, Anadolu’nun ‘Pompei’si. Yerin 10 metre altında inanılmaz bir tarih yatıyor. Myra Antik Kenti’nde özel mülkiyetin fazlalığı, kamulaştırma yapılamaması nedeniyle yerin 10 metre altındaki tarihi ortaya henüz çıkaramadık. Şurası bir gerçek; Demre Myra Antik Kenti, Aziz Nikolaos Anıt Müzesi, Andriake Antik Kenti, Likya Uygarlıkları Müzesi, Kekova, Batık Kent, Simena Antik Kenti ve diğer Likya kentleriyle birlikte Antalya turizminin en önde gelen merkezi konumundadır. Antalya’nın en çok turist çeken bir cazibe merkezidir.” 

Prof. Dr. Çevik: Myra, Anadolu’nun ‘Pompei’si yazısı ilk önce Turizm Sayfasi üzerinde ortaya çıktı.